Głównym źródłem wiedzy do części teoretycznej jest tekst prof. Benjamina Vogla opublikowany na stronie http://fortepian.instrumenty.edu.pl

Poniżej znajdują się przykładowe pytania do tekstu dla Uczestników Kategorii I:

1. Do której rodziny instrumentów zaliczamy fortepian?
Fortepian zaliczamy do chordofonów klawiszowych (podobnie jak klawikord i klawesyn), czyli instrumentów, w których źródło dźwięku stanowi drgająca struna.
2. Z połączenia których dwóch instrumentów powstał fortepian?
Klawikordu i klawesynu
3. Jak nazywa się twórca fortepianu?
Bartolomeo Cristofori
4. Który z elementów muzycznych można realizować na nowym instrumencie - fortepianie?
Dynamikę (dlatego kiedyś nazywano ten instrument pianoforte)
5. Na którym z wcześniejszych instrumentów można było realizować dynamikę: klawikordzie czy klawesynie?
Na klawikordzie
6. Ile instrumentów Bartolomeo Cristoforiego zachowało się do naszych czasów?
Trzy
7. Z którego kraju pochodził twórca pierwszych kompozycji na fortepian?
Z Włoch
8. Co w mechanice fortepianowej pobudza strunę do drgania?
Młoteczek oklejony filcem
9. Co w mechanice fortepianowej powstrzymuje drganie struny?
Tłumik
10. Ile pedałów posiada współczesny fortepian?
Dwa lub trzy
11. Czy klawiatura fortepianowa od początku miała układ kolorystyczny jaki znamy obecnie?
Nie (wcześniej, w XVIII wieku, klawiatura posiadała kolorystykę przejętą od klawesynu - klawisze diatoniczne ciemne, chromatyczne jasne)
12. Ile klawiszy liczy klawiatura współczesnego fortepianu?
88 klawiszy
13. Ile oktaw ma klawiatura współczesnego fortepianu?
7 i pół oktawy
14. Kto nadał instrumentowi pionowemu nazwę pianino?
Nazwę „pianino” (mały fortepian) nadał instrumentowi francuski fabrykant Camille Pleyel.
15. Jaka jest zasadnicza różnica w budowie pomiędzy fortepianem i pianinem?
Układ strun (w fortepianie poziomy, w pianinie pionowy)
16. Jak nazywa się najsłynniejsza firma produkująca fortepiany?
Steinway & Sons
17. Na fortepianie której firmy najchętniej grał Fryderyk Chopin?
Na fortepianie firmy Pleyel
18. Jak nazywała się firma produkująca ulubione fortepiany Claude’a Debussy’ego?
Bechstein
19. Która firma produkuje fortepian posiadający cztery pedały?
Fazioli
20. Jak nazywa się pierwszy konstruktor fortepianu w Polsce?
Ignacy Skurski

Barok

Jan Sebastian Bach (1685 - 1750)

Menuet G-dur BWV Anh 114

https://youtu.be/KqSAGwa49MM

 

Klasycyzm

Ludwig van Beethoven (1770 - 1827)

Bagatela a-moll WoO 59

https://youtu.be/yAsDLGjMhFI

 

Romantyzm

Michał Kleofas Ogiński (1765 - 1833)

Polonez a-moll „Pożegnanie Ojczyzny”

https://youtu.be/m3aFnCanJ-k

 

Maria Szymanowska (1789 - 1831)

Polonez f-moll

https://youtu.be/qMThZxmZRqY

 

Robert Schumann (1810 - 1856)

Marzenie z cyklu Sceny dziecięce op. 15 nr 7

https://youtu.be/_RmuTuVWXy4

 

Fryderyk Chopin (1810 - 1849)

Polonez g-moll op. posth.

https://youtu.be/SPJgysdoBEc

 

Stanisław Moniuszko (1819 - 1872)

Kołysanka

https://youtu.be/3JLvTDwrM7U

 

Modest Musorgski (1839 - 1881)

Obrazki z wystawy:

Taniec kurcząt w skorupkach

https://youtu.be/s8z1_A-Zlbw?t=14m21s

 

Przełom wieku XIX i XX

Ignacy Jan Paderewski (1860 - 1941)

Menuet G-dur

https://youtu.be/M9IBBd-9aRM

 

Claude Debussy (1862 - 1918)

Światło księżyca

https://youtu.be/U3u4pQ4WKOk

 

I połowa XX wieku

Karol Szymanowski (1882 - 1937)

Preludium h-moll op. 1 nr 1

https://youtu.be/7AqXrydTmHg

 

Grażyna Bacewicz (1919 - 1969)

Etiuda nr 2

https://youtu.be/BICi2w-wfEY?t=147

Zadanie 1

Wyjaśnij własnymi słowami i zademonstruj prawidłową postawę przy fortepianie, jakiej uczył swoich uczniów Fryderyk Chopin.

"Zajmujemy miejsce [w taki sposób], aby móc dosięgnąć krańce klawiatury bez wychylania się w żadną stronę. Prawa stopa [spoczywa] na głównym pedale bez naciskania go. Łokieć na równi z białymi klawiszami, rękę ani do wewnątrz, ani na zewnątrz".

Zadanie 2

Wyjaśnij własnymi słowami i zademonstruj w jaki sposób Fryderyk Chopin polecał swoim uczniom odnaleźć pozycję ręki i ułożyć rękę oraz palce na klawiaturze fortepianu.

"Odnajdujemy pozycję ręki umieszczając palce na klawiszach e, fis, gis, ais, h: palce długie znajdą się na czarnych klawiszach, a palce krótkie - na białych klawiszach. Należy umieścić palce długie, które zajmują czarne klawisze, wzdłuż jednej linii, zaś te, które zajmują białe - tak samo, aby uzyskać stosunkowo równy nacisk, co spowoduje zaokrąglenie ręki, dające konieczną giętkość (souplesse), której nie można by osiągnąć przy palcach wyprostowanych. Ręka giętka (la main souple); przegub, przedramię, ramię, wszystko podąży za naturalnym układem ręki".

Zespół Szkół Muzycznych w Wieliczce
Rynek Górny 6, 32-020 Wieliczka
Tel./Fax: 012 278 31 13

Towarzystwo Muzyczno-Artystyczne Sfogato
ul. Lea 173/12, 30-133 Kraków
Tel.: 510 782 061

© 2021 Piano e Forte. All Rights Reserved. Designed By MartAtelier