Głównym źródłem wiedzy do części teoretycznej jest tekst prof. Benjamina Vogla opublikowany na stronie http://fortepian.instrumenty.edu.pl

Poniżej znajdują się przykładowe pytania do tekstu dla Uczestników Kategorii II:

1. Do której rodziny instrumentów zaliczamy fortepian?
Fortepian zaliczamy do chordofonów klawiszowych (podobnie jak klawikord i klawesyn), czyli instrumentów, w których źródło dźwięku stanowi drgająca struna.
2. Z połączenia których dwóch instrumentów powstał fortepian?
Klawikordu i klawesynu
3. Jak nazywa się twórca fortepianu?
Bartolomeo Cristofori
4. Na początku którego wieku powstał pierwszy prototyp fortepianu?
Na początku XVIII wieku
5. Który z elementów muzycznych można realizować na nowym instrumencie - fortepianie?
Dynamikę (dlatego kiedyś nazywano ten instrument pianoforte)
6. Na którym z wcześniejszych instrumentów można było realizować dynamikę: klawikordzie czy klawesynie?
Na klawikordzie
7. Ile instrumentów Bartolomeo Cristoforiego zachowało się do naszych czasów?
Trzy
8. Z którego kraju pochodził twórca pierwszych kompozycji na fortepian?
Z Włoch
9. Co w mechanice fortepianowej pobudza strunę do drgania?
Młoteczek oklejony filcem
10. Co w mechanice fortepianowej powstrzymuje drganie struny?
Tłumik
11. Ile pedałów posiada współczesny fortepian?
Dwa lub trzy
12. Czy klawiatura fortepianowa od początku miała układ kolorystyczny jaki znamy obecnie?
Nie (wcześniej, w XVIII wieku, klawiatura posiadała kolorystykę przejętą od klawesynu - klawisze diatoniczne ciemne, chromatyczne jasne)
13. Ile klawiszy liczy klawiatura współczesnego fortepianu?
88 klawiszy
14. Ile oktaw ma klawiatura współczesnego fortepianu?
7 i pół oktawy
15. Jak nazywają się poszczególne oktawy klawiatury fortepianowej?
Oktawa subkontra, kontra, wielka, mała, razkreślna, dwukreślna, trzykreślna, czterokreślna
16. Jakie są rodzaje fortepianów poziomych?
Stołowe i skrzydłowe
17. Kto i w którym roku nadał instrumentowi pionowemu nazwę pianino?
Nazwę „pianino” (mały fortepian) nadał instrumentowi francuski fabrykant Camille Pleyel w 1815 roku.
18. Jaka jest zasadnicza różnica w budowie pomiędzy fortepianem i pianinem?
Układ strun (w fortepianie poziomy, w pianinie pionowy)
19. Jaka jest długość największego współczesnego fortepianu?
308 centymetrów (fortepian firmy Fazioli Model F308)
20. Jak nazywa się najstarsza na świecie firma produkująca fortepiany?
Pleyel
21. Jak nazywa się najsłynniejsza firma produkująca fortepiany?
Steinway & Sons
22. Na fortepianie której firmy najchętniej grał Fryderyk Chopin?
Na fortepianie firmy Pleyel
23. Jak nazywała się firma produkująca ulubione fortepiany Claude’a Debussy’ego?
Bechstein
24. Która firma produkuje fortepian posiadający cztery pedały?
Fazioli
25. Jak nazywa się pierwszy konstruktor fortepianu w Polsce?
Ignacy Skurski

Barok

Jan Sebastian Bach (1685 - 1750)

Inwencja 2-głosowa C-dur BWV 772

https://youtu.be/xzU7xQmmXGE

 

Klasycyzm

Ludwig van Beethoven (1770 - 1827)

Bagatela a-moll WoO 59 "Dla Elizy"

https://youtu.be/yAsDLGjMhFI

 

Romantyzm

Michał Kleofas Ogiński (1765 - 1833)

Polonez a-moll „Pożegnanie Ojczyzny”

https://youtu.be/m3aFnCanJ-k

 

Maria Szymanowska (1789 - 1831)

Polonez f-moll

https://youtu.be/qMThZxmZRqY

 

Robert Schumann (1810 - 1856)

Marzenie z cyklu Sceny dziecięce op. 15 nr 7

https://youtu.be/_RmuTuVWXy4

 

Fryderyk Chopin (1810 - 1849)

Scherzo h-moll op. 20

https://youtu.be/wjdaNEqWWHo

Polonez As-dur op. 53

https://youtu.be/uM3rGPsUo_Q

 

Stanisław Moniuszko (1819 - 1872)

Polka

https://youtu.be/hFOuW8Sd7sQ

 

Modest Musorgski (1839 - 1881)

Obrazki z wystawy:

Taniec kurcząt w skorupkach https://youtu.be/s8z1_A-Zlbw?t=14m21s

 

Przełom wieku XIX i XX

Ignacy Jan Paderewski (1860 - 1941)

Menuet G-dur

https://youtu.be/M9IBBd-9aRM

 

Claude Debussy (1862 - 1918)

Światło księżyca

https://youtu.be/U3u4pQ4WKOk

 

I połowa XX wieku

Karol Szymanowski (1882 - 1937)

Preludium h-moll op. 1 nr 1

https://youtu.be/7AqXrydTmHg

 

Grażyna Bacewicz (1919 - 1969)

Etiuda nr 2

https://youtu.be/BICi2w-wfEY?t=147

Zadanie 1

Wyjaśnij własnymi słowami w jaki sposób gamy i pasaże polecał ćwiczyć Fryderyk Chopin i dlaczego tak ważne jest codzienne ćwiczenie gam i pasaży.

Fryderyk Chopin nawet w prostych ćwiczeniach wymagał zwracania uwagi na dotyk klawiatury i piękno wydobywanego z klawiatury dźwięku. Gamy oraz ćwiczenia mają służyć osiągnięciu możliwie jak największej swobody, łatwości i giętkości określanej przez Chopina jako souplesse.

“Wydaje mi się, iż dobrze uformowany mechanizm polega na umiejętnym cieniowaniu pięknej jakości dźwięku”.
W gamach i pasażach polecał lekko nachylić rękę w kierunku danego pasażu.

Dzięki codziennemu ćwiczeniu gam i pasaży poznajemy i doskonalimy:
- podstawowe elementy techniki pianistycznej (zasady prawidłowego palcowania, umiejętność prawidłowego podkładania kciuka),
- techniczną biegłość oraz wyrównanie rytmiczne i brzmieniowe w figuracjach,
- umiejętność kreatywnego kształtowania dynamiki oraz słyszenia odmiennej kolorystyki poszczególnych rejestrów klawiatury i tonacji muzycznych,
- umiejętność budowania triady harmonicznej i rozwój świadomości harmonicznej, umożliwiający samodzielność w harmonizowaniu prostych melodii.

Zadanie 2

Zagraj dowolnie wybraną gamę.

Zespół Szkół Muzycznych w Wieliczce
Rynek Górny 6, 32-020 Wieliczka
Tel./Fax: 012 278 31 13

Towarzystwo Muzyczno-Artystyczne Sfogato
ul. Lea 173/12, 30-133 Kraków
Tel.: 510 782 061

© 2021 Piano e Forte. All Rights Reserved. Designed By MartAtelier